Qisqasi
Tashkilotlarda xodimlarga ish haqi qanday tizimda to'lanishi ish beruvchi tomonidan o'zboshimchalik bilan emas, balki kasaba uyushmasi qo'mitasi bilan kelishilgan holda belgilanadi. Korxonalar o'z faoliyatiga qarab tarifli yoki tarifsiz tizimni tanlashi mumkin, budjet sohasida esa bu tartib to'g'ridan-to'g'ri qonunchilik bilan o'rnatiladi.
Mehnatga haq to'lash tizimi nima?
Mehnatga haq to'lash tizimi — bu xodimlar ish haqi miqdorining ularning mehnati miqdori va sifatiga, shaxsiy hamda jamoaviy natijalariga bog'liqligini belgilash usulidir.
Tizim qanday belgilanadi?
- Xususiy va mustaqil tashkilotlarda: Xodimlar mehnatiga haq to'lash tizimi ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qo'mitasi (yoki xodimlarning boshqa vakillik organi) bilan kelishuvga ko'ra belgilanadi (Mehnat kodeksida ayrim toifadagi xodimlarga nisbatan nazarda tutilgan hollar mustasno).
- Qo'llaniladigan tizimlar: Faoliyatning o'ziga xos xususiyatlari va iqtisodiy sharoitlarga qarab:
- Tarifli tizim (stavkalar, razryadlar, oylik maoshlar);
- Tarifsiz tizim (xodimning yakuniy natijaga qo'shgan hissasi, koeffitsiyentlar);
- Yoki ularning aralash shakllari qo'llanilishi mumkin.
- Budjet tashkilotlarida: Budjet tashkilotlari xodimlarining mehnatiga haq to'lash tizimlari va turlari bevosita qonunchilik hujjatlari bilan tartibga solinadi.
Kimlarga tegishli va nimalarga e'tibor berish kerak?
- Xodimlar uchun: Mehnat shartnomasini tuzishda yoki faoliyat davomida tashkilotda qanday haq to'lash tizimi amalda ekanini, oylik qanday parametrlar asosida hisoblanishini jamoa shartnomasi hamda ichki mehnat hujjatlaridan bilib olish huquqiga egasiz.
- Ish beruvchilar uchun: Tashkilotda ish haqi to'lash qoidalari yoki tizimini o'zgartirishda kasaba uyushmasi bilan kelishish majburiydir. Qonunchilik talablarini buzish mehnat inspeksiyasi tomonidan javobgarlikka sabab bo'lishi mumkin.
---
Asos: O'zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 249-moddasi.
Eslatma: Ushbu maqola faqat ma'lumot berish maqsadida tayyorlangan bo'lib, yakuniy yuridik xulosa hisoblanmaydi.
